Psychoterapia indywidualna – na czym polega i ile trwa

Psychoterapia indywidualna – na czym polega i ile trwa

Najważniejsze informacje
  • Psychoterapia indywidualna to regularne spotkania z psychoterapeutą, zwykle trwające 50 minut, na których rozmawiacie o tym, co jest dla Ciebie trudne. Na początku jest kilka spotkań na poznanie się i ustalenie zasad pracy.
  • Nie ma jednej odpowiedzi, ile trwa terapia. Często zależy to od celu, z którym przychodzisz, i od tego, jak się Wam razem pracuje. Czas i częstotliwość spotkań ustalacie wspólnie i możecie je omawiać po drodze.
  • Psychoterapia różni się od konsultacji psychologicznej tym, że jest dłuższym procesem. Z terapii możesz też zrezygnować: o wątpliwościach i o zakończeniu warto powiedzieć wprost.

Czym jest psychoterapia indywidualna?

Psychoterapia indywidualna to regularne spotkania jednej osoby z psychoterapeutą. Rozmawiacie o tym, co przeżywasz, o relacjach, o powtarzających się schematach i o tym, co Cię w życiu blokuje. Psychoterapeuta nie ocenia i nie daje gotowych rad. Pomaga Ci lepiej zrozumieć siebie i szukać własnych sposobów radzenia sobie z trudnościami.

Psychoterapeuci pracują w różnych podejściach, a ich opisy znajdziesz w profilach specjalistów. Nie musisz znać nazw metod, żeby zacząć. Wystarczy, że sposób, w jaki specjalista opisuje swoją pracę, brzmi dla Ciebie zrozumiale. Jak wybrać osobę, z którą będzie Ci po drodze, piszemy w artykule Jak wybrać psychologa lub psychoterapeutę we Wrocławiu?

Jak wyglądają pierwsze spotkania?

Pierwsze spotkania służą przede wszystkim poznaniu się. Zwykle opowiadasz, co Cię do nas sprowadza, jak wygląda Twoja sytuacja i czego oczekujesz. Psychoterapeuta zadaje pytania, a Ty możesz zadawać swoje: jak pracuje, jak często będziecie się spotykać, co dzieje się z tym, co powiesz.

Nie musisz mieć przygotowanej opowieści ani mówić o wszystkim od razu. Możesz powiedzieć: „nie wiem, od czego zacząć” albo „o tym jeszcze nie jestem gotowy(a) mówić”. To zwykła część początku terapii.

Takie kilka pierwszych spotkań bywa nazywane konsultacjami wstępnymi. Po nich oboje możecie ocenić, czy chcecie pracować razem. To dla Ciebie dobry moment, żeby sprawdzić, czy czujesz się w tym kontakcie w miarę bezpiecznie. Kilka wskazówek, jak przygotować się do wizyty, znajdziesz w artykule Jak mogę przygotować się do wizyty u psychologa.

Co to jest kontrakt terapeutyczny?

Kontrakt terapeutyczny to ustalenia dotyczące wspólnej pracy. Zwykle spisuje się je albo omawia ustnie na początku. Mogą obejmować:

  • cel pracy, czyli po co przychodzisz i co chciał(a)byś zmienić lub lepiej zrozumieć,
  • dzień, godzinę i miejsce spotkań (w gabinecie albo online),
  • częstotliwość spotkań,
  • zasady odwoływania wizyt i formę płatności,
  • tajemnicę zawodową, czyli to, że treść rozmów zasadniczo zostaje między Wami, oraz sytuacje, w których przepisy dopuszczają wyjątki,
  • przeglądy, czyli moment, w którym co jakiś czas wspólnie zastanawiacie się, jak idzie praca.

Kontrakt możesz zmieniać w rozmowie z psychoterapeutą. Jeśli czegoś nie rozumiesz, zapytaj. Dobry kontrakt jest jasny dla obu stron.

Jak wygląda jedna sesja i jak często się spotykacie?

Pojedyncze spotkanie trwa zwykle 50 minut. Zwykle odbywa się o stałej porze, w tym samym miejscu. Taka powtarzalność pomaga budować poczucie bezpieczeństwa i regularność pracy. Sesja zazwyczaj nie ma sztywnego scenariusza. Możesz zacząć od tego, co jest dla Ciebie w danym dniu najważniejsze, a psychoterapeuta pomaga Ci nazwać uczucia i myśli, dopytuje i czasem proponuje spojrzenie z innej strony. W niektórych podejściach zdarzają się też ćwiczenia lub zadania między spotkaniami.

Na początku spotkania odbywają się często raz w tygodniu. Część osób spotyka się rzadziej, a część częściej. To zależy od podejścia psychoterapeuty, od Twoich potrzeb i możliwości. Ważne, żeby ustalona częstotliwość była realna: lepsza jest regularność, którą da się utrzymać, niż spotkania ułożone zbyt ambitnie.

Ile trwa psychoterapia?

Rzetelna odpowiedź brzmi: to zależy. Psychoterapia jest procesem, a nie jednorazową wizytą, więc często trwa od kilku miesięcy do dłuższego czasu, a w niektórych podejściach i sytuacjach nawet lata. O długości decydują zwykle:

  • z czym przychodzisz: inaczej wygląda praca nad konkretną trudnością w tym momencie życia, a inaczej nad wzorcami, które towarzyszą Ci od lat,
  • cel, który ustalisz z psychoterapeutą,
  • podejście, w jakim pracuje psychoterapeuta,
  • regularność spotkań i Twoje zaangażowanie między nimi,
  • to, co dzieje się w Twoim życiu w trakcie terapii.

Dobry psychoterapeuta nie obiecuje „szybkiego rozwiązania” ani nie podaje liczby spotkań jak pewnika. Może natomiast powiedzieć, czego możecie się spodziewać i kiedy wspólnie zrobicie przegląd. Informacje o kosztach spotkań zebraliśmy w osobnym artykule: Ile kosztuje wizyta u psychologa i psychoterapeuty we Wrocławiu?

Czym psychoterapia różni się od konsultacji psychologicznej?

  • Konsultacja psychologiczna to jedno spotkanie lub kilka. Omawiasz trudność, psycholog pomaga ją nazwać, czasem proponuje wskazówki albo kolejne kroki. To dobry początek, gdy nie wiesz, czego potrzebujesz.
  • Psychoterapia to dłuższy proces z regularnymi spotkaniami, prowadzony przez psychoterapeutę w wybranym podejściu. Więcej czasu poświęcacie na zrozumienie, skąd biorą się trudności, i na zmianę tego, co Cię ogranicza.

Jedno nie wyklucza drugiego. Często od konsultacji zaczyna się, a na niej ustalacie, czy wystarczy kilka spotkań, czy lepsza będzie terapia. Różnicę między zawodami opisuje artykuł Psycholog czy psychoterapeuta – do kogo się zgłosić?

Skąd wiadomo, że terapia Ci pomaga?

Zmiany bywają powolne i nierówne. Zdarzają się tygodnie, kiedy jest trudniej, a to nie musi oznaczać, że terapia „nie działa”. Zwróć uwagę na takie sygnały:

  • czujesz, że jest Ci łatwiej mówić o tym, co przeżywasz,
  • lepiej rozumiesz własne reakcje i zauważasz, co je uruchamia,
  • zmieniasz drobne rzeczy w codziennym życiu, na przykład w kontaktach z innymi,
  • czujesz się w gabinecie na tyle bezpiecznie, że możesz być szczery(a),
  • rozmowa z psychoterapeutą o tym, co idzie dobrze, a co nie, jest możliwa.

Jeśli po kilku miesiącach nie widzisz żadnej zmiany albo czujesz, że coś jest nie tak w relacji z psychoterapeutą, powiedz o tym na sesji. Taka rozmowa jest częścią pracy. Czasem prowadzi do zmiany sposobu pracy, a czasem do decyzji, że lepszy będzie inny specjalista. To częsta i zrozumiała decyzja.

Jak kończy się psychoterapia?

Dobrze, gdy zakończenie jest ustalone wspólnie, a nie nagłe. Zwykle psychoterapeuta i Ty rozmawiacie o tym, że cel został osiągnięty lub że jesteście blisko niego, i omawiacie kilka ostatnich spotkań. Czasem spotkania stają się rzadsze, na przykład co dwa tygodnie, potem raz w miesiącu. Przy ostatnich spotkaniach podsumowujecie, co się zmieniło i co może Ci pomóc, gdy będzie trudniej.

Możesz też zakończyć terapię wcześniej, jeśli nie jest dla Ciebie odpowiednia. Warto wtedy przyjść na jedno spotkanie i powiedzieć o tym wprost. Terapię można też zawiesić i wrócić do niej później.

Najczęstsze obawy

  • „Czy będę musiał(a) mówić o wszystkim?” Nie. Sam(a) decydujesz, o czym i kiedy mówisz. Psychoterapeuta nie wymaga zwierzeń na siłę.
  • „A jeśli się rozpłaczę?” Łzy w gabinecie psychoterapeuty zdarzają się często i nikogo nie dziwią. Możesz mieć przerwę, chusteczki i tyle czasu, ile potrzebujesz.
  • „Czy to nie znaczy, że ze mną jest coś bardzo źle?” Nie. Do psychoterapii przychodzą osoby w różnych sytuacjach życiowych, także takie, które po prostu chcą lepiej się rozumieć albo przejść trudny czas.
  • „Czy ktoś się o tym dowie?” Psychoterapeutę obowiązuje tajemnica zawodowa, więc to, co mówisz, zasadniczo nie wychodzi poza gabinet. Szczegóły i wyjątki omawiacie przy kontrakcie.
  • „Czy muszę zażywać leki?” Psychoterapeuta nie przepisuje leków. Jeśli potrzebna jest ocena lekarska, specjalista może zasugerować wizytę u psychiatry. Różnice między drogą publiczną a prywatną opisujemy w artykule Psycholog i psychoterapeuta na NFZ czy prywatnie.
  • „A jeśli nie polubimy się z psychoterapeutą?” Możesz powiedzieć o tym wprost albo zmienić specjalistę. Pierwsze spotkania służą też temu, żeby to sprawdzić.

Kiedy poszukać pomocy?

Warto rozważyć psychoterapię, gdy trudne emocje, napięcie lub powtarzające się kłopoty w relacjach utrzymują się od dłuższego czasu, utrudniają codzienne życie albo czujesz, że sam(a) nie możesz sobie z nimi poradzić. Nie musisz czekać, aż będzie „naprawdę źle”.

W Centrum PSYCHE we Wrocławiu możesz skorzystać z psychoterapii indywidualnej. Jeśli nie jesteś pewien(na), czego potrzebujesz, możesz zacząć od konsultacji psychologicznej albo spotkania online, jeśli łatwiej Ci porozmawiać z domu.

Jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub skorzystaj z bezpłatnego telefonu wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym 116 123.