Nerwica i przewlekły stres – psycholog i psychoterapia we Wrocławiu

Co kryje się za słowem „nerwica"

Słowo „nerwica" to potoczne określenie grupy zaburzeń, w których dominują lęk, napięcie, natrętne myśli i dolegliwości z ciała, a człowiek nie traci kontaktu z rzeczywistością. Dziś w diagnozie używa się konkretnych nazw: zaburzenia lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia z objawami somatycznymi czy zaburzenia adaptacyjne. W praktyce pacjenci wciąż mówią „mam nerwicę", więc używamy tego słowa tak, jak je rozumiesz, i wyjaśniamy, co się za nim kryje.

Nerwica nie jest oznaką słabości ani „wymyślaniem sobie chorób". To sposób, w jaki układ nerwowy reaguje na zbyt długie napięcie, trudne doświadczenia lub nadmiar wymagań. Dobra wiadomość: dobrze poddaje się psychoterapii.

Stres a nerwica

Stres to reakcja organizmu na wymagającą sytuację. W krótkim czasie mobilizuje: przyspiesza oddech i tętno, wyostrza uwagę. Gdy trwa tygodniami lub miesiącami i nie ma przestrzeni na odpoczynek, zaczyna szkodzić: zaburza sen, trawienie, koncentrację i nastrój, a z czasem może prowadzić do zaburzeń lękowych, depresji lub wypalenia.

Z nerwicą mamy do czynienia, gdy napięcie samo się podtrzymuje: pojawia się niezależnie od bieżących wydarzeń, nawraca i utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Objawy

Objawy nerwicowe są bardzo różnorodne i często mylone z chorobami ciała:

• z ciała: bóle głowy, brzucha, kręgosłupa, kołatanie serca, duszność, uczucie guli w gardle, zawroty głowy, nudności, biegunki, napięcie mięśni,
• emocjonalne: lęk, napięcie, drażliwość, poczucie przytłoczenia, wahania nastroju,
• poznawcze: trudności z koncentracją, gonitwa myśli, zamartwianie się, natrętne myśli,
• behawioralne: unikanie sytuacji, nadmierne sprawdzanie, powtarzanie czynności, kłopoty ze snem.

Jeśli dolegliwości z ciała pojawiły się po raz pierwszy lub są silne, zacznij od lekarza. Dopiero gdy badania nie wskazują przyczyny, a objawy wracają, konsultacja psychologiczna jest naturalnym kolejnym krokiem.

Natręctwa

Szczególną formą są zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. Obsesje to powracające, niechciane myśli, obrazy lub impulsy (np. o zakażeniu, o skrzywdzeniu kogoś, o porządku), które wywołują silny niepokój. Kompulsje to czynności lub rytuały wykonywane po to, żeby ten niepokój zmniejszyć: wielokrotne mycie rąk, sprawdzanie zamka, liczenie, układanie.

Ulga po rytuale jest krótka, a lęk wraca silniejszy. Dlatego natręctwa potrafią zajmować godziny dziennie. Skuteczną metodą jest terapia poznawczo-behawioralna z ekspozycją i powstrzymaniem reakcji: stopniowo uczysz się znosić niepokój bez wykonywania rytuału. W cięższych przypadkach terapię łączy się z lekami przepisanymi przez psychiatrę.

Nerwica i stres u dzieci

U dzieci stres i lęk rzadko wyglądają jak u dorosłych. Częściej widzimy bóle brzucha lub głowy bez przyczyny medycznej, tiki, obgryzanie paznokci, trudności z zasypianiem, moczenie nocne, napady złości albo wycofanie. Przyczyną bywa szkoła, rozstanie rodziców, rywalizacja, nadmiar zajęć lub atmosfera w domu. Konsultacja z psychologiem dziecięcym pomaga je zrozumieć i dobrać wsparcie.

Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE

Konsultacja. Rozmawiamy o objawach, ich początku, okolicznościach i tym, co je nasila. Pytamy o sen, pracę, relacje i dotychczasowe badania. Wspólnie ustalamy, czego dotyczy problem, i proponujemy dalsze kroki.

Psychoterapia. W zaburzeniach nerwicowych stosuje się przede wszystkim terapię poznawczo-behawioralną, która uczy rozpoznawać i zmieniać schematy myślenia podtrzymujące napięcie, ale także podejścia psychodynamiczne, gdy za objawami stoją długotrwałe trudności w relacjach i wewnętrzne konflikty. Dobór metody zależy od problemu i od tego, co jest dla Ciebie bliższe.

Nauka radzenia sobie z napięciem. Pracujemy nad oddechem, relaksacją, organizacją dnia i granicami. To praktyczne umiejętności, które zostają po zakończeniu terapii.

Trening EEG Biofeedback. Niektórym pacjentom proponujemy go jako uzupełnienie, szczególnie gdy trudnością jest regulacja napięcia. To metoda wspierająca, a nie zamiennik psychoterapii, i jej skuteczność zależy od rodzaju problemu.

Współpraca z lekarzem. Przy nasilonych objawach lub gdy trzeba wykluczyć przyczyny somatyczne, współpracujemy z lekarzem rodzinnym i psychiatrą. Leki przepisuje lekarz.

Co możesz zrobić samodzielnie

• Zadbaj o sen. Stałe pory kładzenia się i wstawania, ograniczenie ekranów wieczorem.
• Ruszaj się regularnie. Spacer lub umiarkowany wysiłek obniża napięcie lepiej niż „odpoczynek" na kanapie.
• Rób przerwy. Krótkie, regularne przerwy w pracy zmniejszają kumulowanie się napięcia.
• Ogranicz kofeinę i alkohol. Nasilają niepokój i pogarszają sen.
• Nazywaj emocje. Zapisanie, co czujesz i co wywołało napięcie, często je zmniejsza.
• Nie unikaj w nieskończoność. Unikanie daje chwilową ulgę, ale utrwala lęk.

Jak się z nami umówić

Rejestracja jest możliwa przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Przyjmujemy w dwóch gabinetach we Wrocławiu i online.