Trudności wychowawcze – wsparcie dla rodziców we Wrocławiu
Dziecko nie słucha, wybuchy złości, kłótnie rodzeństwa, granice i zmęczenie. Pokazujemy te trudności z perspektywy rodzica i mówimy, jak można znaleźć wsparcie.
Kiedy wychowanie staje się trudne
Każdy rodzic ma dni, w których dziecko nie słucha, krzyczy albo robi dokładnie to, o co go prosiłeś(-aś), żeby nie robiło. To nie znaczy, że robisz coś źle. Wychowanie dzieje się w prawdziwym życiu: między pracą, zmęczeniem, własnymi emocjami i potrzebami całej rodziny.
Ta strona jest napisana z Twojej perspektywy, czyli perspektywy rodzica lub opiekuna. Jeśli chcesz przeczytać o tym, co dzieje się z samym dzieckiem, na przykład o szkole, emocjach czy ekranach, zajrzyj na stronę Trudności dzieci i młodzieży. Tutaj skupiamy się na tym, jak jest Tobie i jak możesz znaleźć oparcie.
Warto poszukać wsparcia, gdy:
- te same sytuacje powtarzają się codziennie i kończą się Twoim lub dziecka płaczem albo krzykiem,
- czujesz bezradność, wstyd albo złość na siebie po rozmowach z dzieckiem,
- w domu jest napięcie między dorosłymi, bo macie różne sposoby wychowania,
- w rodzinie zaszła duża zmiana, taka jak rozstanie, przeprowadzka lub utrata kogoś bliskiego,
- zwyczajnie chcesz z kimś to omówić i sprawdzić, czy jesteś na dobrej drodze.
Z czym rodzice najczęściej do nas przychodzą
- Dziecko nie słucha. Prośby trzeba powtarzać wiele razy, kończy się krzykiem lub groźbami, a Ty nie wiesz, co jeszcze możesz zrobić.
- Napady złości. Wybuchy w sklepie, przy wychodzeniu z domu, przy odrabianiu lekcji albo przy wyłączaniu ekranu. Często towarzyszy im poczucie, że inni patrzą i oceniają.
- Konflikty rodzeństwa. Kłótnie, bicie, rywalizacja o uwagę, poczucie, że musisz ciągle sędziować.
- Granice i konsekwencja. Trudność w mówieniu „nie", w utrzymaniu ustalonych zasad albo obawa, że surowość zepsuje relację, a pobłażliwość zaszkodzi.
- Różne zdania rodziców. Każde z Was widzi wychowanie trochę inaczej, a dziecko zauważa, co dopuszcza jedno, a czego drugie.
- Rozstanie lub rozwód. Jak powiedzieć dziecku, jak ułożyć opiekę, jak rozmawiać z byłym partnerem lub partnerką, by dziecko nie znalazło się pośrodku.
- Zmęczenie rodzicielskie. Brak siły, drażliwość, poczucie, że wszystko spoczywa na Tobie, tęsknota za chwilą dla siebie.
Co może stać za trudnościami
Zachowanie dziecka rzadko ma jedną przyczynę. Wpływają na nie:
- etap rozwoju: bunt małego dziecka, potrzeba samodzielności u nastolatka,
- temperament: niektóre dzieci są bardziej intensywne i wrażliwe niż inne,
- zmęczenie, głód, nadmiar bodźców, szczególnie po przedszkolu lub szkole,
- trudność z nazwaniem emocji: dziecko nie umie powiedzieć, co czuje, więc pokazuje to zachowaniem,
- zmiany w rodzinie: rozstanie, nowe rodzeństwo, przeprowadzka, choroba,
- stres dorosłych: dzieci wyczuwają napięcie, nawet gdy nikt o nim nie mówi,
- czasem trudności rozwojowe lub emocjonalne, które warto skonsultować, na przykład trudności z uwagą, lęk lub depresję.
Zrozumienie, co się dzieje, nie oznacza szukania winnych. Chodzi o to, żeby zobaczyć sytuację szerzej i wybrać sposoby, które pasują do Waszej rodziny.
Zmęczenie rodzicielskie
Rodzice często zapominają o sobie. Gdy zmęczenie trwa długo, pojawia się wyczerpanie, dystans do dziecka i poczucie, że nie jesteś już tym rodzicem, którym chcesz być. Badacze opisują to jako wypalenie rodzicielskie. Pojawia się, gdy przez dłuższy czas wymagania przewyższają zasoby, takie jak wsparcie, odpoczynek i czas dla siebie. To nie jest słabość ani brak miłości do dziecka.
Więcej o tym, jak rozpoznać wypalenie i czym różni się od depresji, znajdziesz na stronie Wypalenie.
Rozstanie rodziców
Rozstanie jest trudne dla wszystkich. Dla dzieci oznacza zmianę, której nie wybrały, a dla rodziców jest czasem bólu, złości i organizacyjnego zamieszania. Dzieci reagują na to różnie: smutkiem, złością, wycofaniem, powrotem do wcześniejszych zachowań, trudnościami w szkole lub ze snem. Zwykle nie wymaga to „naprawiania", a raczej spokoju, przewidywalności i jasnej informacji, że dziecko jest nadal kochane przez oboje rodziców.
Jeśli sytuacja między dorosłymi jest trudna lub zastanawiacie się, co dalej z waszym związkiem, więcej znajdziesz na stronie Kryzys w związku.
Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE
Sesje wsparcia dla rodziców. Rozmawiamy o Waszej sytuacji: co dzieje się w domu, co już próbowaliście i co chcielibyście zmienić. Wspólnie szukamy sposobów, które pasują do dziecka i do Was. Nie oceniamy i nie mamy gotowych recept, bo każda rodzina jest inna.
Konsultacja dziecka. Gdy niepokoi Was samo dziecko, psycholog dziecięcy spotyka się z nim i z rodzicami. Pomaga ocenić, czy zachowanie mieści się w etapie rozwoju, i dobrać dalsze wsparcie.
Rozmowa z psychologiem lub psychoterapia dla Ciebie. Jeśli trudności wychowawcze łączą się z Twoim zmęczeniem, stresem, trudną historią własnego dzieciństwa lub rozstaniem, możesz skorzystać z rozmowy z psychologiem albo z dłuższej psychoterapii.
Spotkania rodzinne. Gdy ważne jest, żeby porozmawiać razem z partnerem, z innymi członkami rodziny lub starszymi dziećmi, możliwa jest terapia rodzin.
Nie obiecujemy konkretnego efektu ani terminu. Tempo i kształt pracy ustalamy wspólnie z Tobą.
Co możesz zrobić już teraz
- Zacznij od siebie. Kilka spokojnych oddechów, szklanka wody, chwila przerwy, zanim zareagujesz. Spokojny rodzic łatwiej pomaga dziecku się uspokoić.
- Nazwij emocję dziecka. „Widzę, że jesteś bardzo zły(-a)." Dopiero potem porozmawiaj o tym, co zrobić dalej, najlepiej gdy emocje opadną.
- Wybierz jedną lub dwie zasady, które są dla Ciebie naprawdę ważne. Lepiej mniej, ale spójnie, niż wiele zasad, których nie da się utrzymać.
- Zauważaj to, co się udaje. Jedno zdanie dziennie o czymś, co dziecko zrobiło dobrze, nawet drobnym.
- Znajdź czas tylko dla dziecka. Kilkanaście minut dziennie bez telefonu i bez poprawiania, tylko wspólna zabawa lub rozmowa.
- Porozmawiaj z drugim rodzicem. Poza chwilą konfliktu ustalcie, co jest dla Was ważne i jak chcecie reagować.
- Odpocznij, gdy możesz. Poproś o pomoc kogoś bliskiego. Dbanie o siebie nie jest egoizmem.
- Porozmawiaj ze specjalistą. Szczególnie gdy czujesz, że sytuacja Cię przerasta. Pierwsza rozmowa niczego nie przesądza.
Jak się z nami umówić
Rejestracja jest możliwa przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Przyjmujemy w gabinetach przy ul. Białowieskiej i przy ul. Małopanewskiej we Wrocławiu, a także online.
Jak możemy pomóc
Specjaliści, którzy się tym zajmują
Najczęstsze pytania
Czy to, że nie radzę sobie z dzieckiem, oznacza, że jestem złym rodzicem?
Nie. Wychowanie jest jednym z najtrudniejszych zadań w życiu, a większość rodziców w którymś momencie czuje bezradność. Dzieci mają różny temperament, przechodzą przez różne etapy, a rodzice często robią to w trakcie zmęczenia, pracy i własnych trudności. Zwrócenie się o wsparcie nie jest dowodem porażki. Jest sposobem na to, żeby nie zostawać z tym samemu(-ą).
Dziecko mnie nie słucha i reaguje krzykiem. Co może za tym stać?
Najczęściej kilka rzeczy naraz: etap rozwoju (bunt dwulatka, nastolatka), zmęczenie, głód, zbyt wiele bodźców, trudność z nazwaniem emocji, a czasem napięcie w domu lub zmiany, takie jak nowa szkoła, rozstanie rodziców czy narodziny rodzeństwa. Zachowanie dziecka bywa sposobem, w jaki mówi o czymś, czego nie umie powiedzieć słowami. Warto sprawdzić, kiedy się nasila i co się wtedy dzieje.
Jak odróżnić zwykłe napady złości od sygnału, że warto skonsultować się ze specjalistą?
Wybuchy złości są częścią rozwoju, szczególnie u młodszych dzieci. Warto porozmawiać ze specjalistą, gdy zdarzają się bardzo często, trwają długo, dziecko krzywdzi siebie lub innych, trudność dotyczy też szkoły czy przedszkola, albo gdy Ty czujesz, że sytuacja Cię przerasta. Jeśli niepokoi Cię samo dziecko, więcej znajdziesz na stronie o trudnościach dzieci i młodzieży.
Dzieci ciągle się kłócą i biją. Czy to normalne?
Rywalizacja i kłótnie między rodzeństwem są bardzo częste i zwykle nie oznaczają, że w rodzinie dzieje się coś złego. Dzieci uczą się w ten sposób dzielić uwagę rodziców, bronić swoich granic i radzić sobie z konfliktem. Warto porozmawiać, gdy jedno dziecko jest stale krzywdzone, konflikty są bardzo nasilone albo kłótnie wyczerpują całą rodzinę.
Jak mówić dziecku o rozstaniu rodziców?
Dzieci zwykle potrzebują prostej, spokojnej informacji dopasowanej do wieku: że decyzja dotyczy dorosłych, że nie ponoszą za nią winy i że nadal są kochane przez oboje rodziców. Warto powiedzieć, co się zmieni, a co zostanie takie samo. Dziecko może reagować smutkiem, złością, wycofaniem lub zmianami w zachowaniu. To naturalne i nie oznacza, że zrobiliście coś źle. Jeśli potrzebujecie pomocy w przygotowaniu takiej rozmowy, możecie omówić ją z psychologiem.
Jestem tak zmęczony(-a) rodzicielstwem, że nie mam siły. Czy to normalne?
Zmęczenie rodzica jest bardzo częste, ale gdy trwa długo, odbiera radość z bycia z dzieckiem, pojawia się poczucie, że nie jesteś już tym rodzicem, którym chciał(-a)byś być, albo dystans emocjonalny, warto się zatrzymać. Badacze opisują takie stany jako wypalenie rodzicielskie, które wynika z długotrwałej przewagi wymagań nad zasobami. Nie jest to Twoja wina. Porozmawiaj z kimś bliskim lub ze specjalistą.
Źródła
- Mikolajczak, M., Roskam, I. (2018). A theoretical and clinical framework for parental burnout: The Balance between Risks and Resources (BR2). Frontiers in Psychology, 9, 886.
- Sanders, M. R., Kirby, J. N., Tellegen, C. L., Day, J. J. (2014). The Triple P-Positive Parenting Program: A systematic review and meta-analysis of a multi-level system of parenting support. Clinical Psychology Review, 34(4), 337–357.
Treść sprawdzona przez: Paulina Stacherska, Specjalista QEEG, Terapeuta EEG Biofeedback ·







