ADHD u dorosłych – diagnoza DIVA-5 i wsparcie we Wrocławiu

ADHD nie kończy się z wiekiem

ADHD kojarzy się z ruchliwym dzieckiem, ale u wielu osób utrzymuje się w dorosłości, zmieniając postać. Nadmierna ruchliwość często ustępuje miejsca wewnętrznemu niepokojowi i poczuciu „ciągłego napędu", a na pierwszy plan wychodzą kłopoty z uwagą, organizacją, odkładaniem spraw i regulacją emocji.

Wielu dorosłych zgłasza się po wielu latach trudności, z poczuciem, że „coś jest ze mną nie tak": mimo wysiłku zapominają o terminach, gubią rzeczy, nie kończą projektów, a w pracy lub na studiach wyniki nie odzwierciedlają ich możliwości. Nierzadko słyszeli o sobie, że są leniwi, chaotyczni lub „nie wykorzystują potencjału". Diagnoza często przynosi pierwszą ulgę: to trudność, która ma nazwę i da się z nią pracować.

Jak ADHD wygląda u dorosłych

Najczęściej zgłaszane trudności to:

• uwaga: gubienie wątku w rozmowie, trudność z czytaniem i dłuższym skupieniem, wpadanie w „hiperfokus" na ciekawe rzeczy kosztem obowiązków,
• organizacja i czas: chroniczne spóźnianie, niedoszacowywanie czasu zadań, zaległości, bałagan,
• prokrastynacja: zostawianie spraw na ostatnią chwilę, trudność z rozpoczęciem nudnych zadań,
• impulsywność: szybkie decyzje, przerywanie innym, impulsywne zakupy,
• emocje: drażliwość, niska tolerancja frustracji, wahania nastroju, wrażliwość na krytykę,
• niepokój wewnętrzny: trudność z odpoczynkiem, ciągłe „bycie w ruchu",
• konsekwencje: konflikty w pracy i w związku, niska samoocena, wypalenie, współwystępujące lęk lub depresja.

Podobne objawy mogą dawać także depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia snu, nadużywanie substancji czy zaburzenia ze spektrum autyzmu. Dlatego diagnoza powinna być starannie przeprowadzona, a nie oparta na samym kwestionariuszu.

Kobiety i ADHD

U kobiet ADHD jest rozpoznawane rzadziej i później. Częściej niż nadpobudliwość widać zaburzenia uwagi, wewnętrzny niepokój, perfekcjonizm jako sposób „nadrabiania" oraz bardzo duży wysiłek wkładany w to, żeby nie było widać trudności. Wiele kobiet trafia do diagnozy dopiero po depresji, lęku lub wypaleniu, albo gdy ADHD zostaje rozpoznane u ich dziecka.

Jak wygląda diagnoza DIVA-5 w Centrum PSYCHE

DIVA-5 (Diagnostic Interview for ADHD in Adults) to ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny zgodny z kryteriami DSM-5. Służy do oceny objawów nadpobudliwości, impulsywności i zaburzeń uwagi, które muszą występować zarówno w dzieciństwie, jak i w dorosłości oraz wpływać na funkcjonowanie.

1. Wywiad i kwestionariusz wstępny. Rozmawiamy o Twojej historii, szkole, pracy, relacjach i dotychczasowych trudnościach.
2. Wywiad DIVA-5. Specjalista przechodzi z Tobą przez kryteria, pytając o konkretne sytuacje z dzieciństwa i dorosłości.
3. Opis wyniku. Dostajesz opisowy wynik, zwykle w ciągu około dwóch tygodni.

Badanie można podzielić na dwa spotkania po około godzinie. Odbywa się w gabinecie lub online. Aktualny koszt znajdziesz w cenniku.

Jak się przygotować. Pomaga zebranie informacji o wczesnych latach: świadectw, opinii nauczycieli, własnych wspomnień. Jeśli to możliwe, warto poprosić bliską osobę, która zna Cię od dzieciństwa, o uzupełnienie obrazu. Najważniejsza jest szczerość i gotowość do zastanowienia się nad własnym funkcjonowaniem.

Diagnoza psychologiczna nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Gdy zależy Ci na ocenie medycznej lub leczeniu farmakologicznym, kolejnym krokiem jest wizyta u psychiatry.

Co dalej po diagnozie

Wsparcie dobiera się do Twojej sytuacji. Zwykle łączy kilka elementów:

• psychoedukacja: zrozumienie, jak działa Twoja uwaga i motywacja, oraz co oznacza diagnoza dla pracy i relacji,
• psychoterapia, najczęściej poznawczo-behawioralna, nakierowana na organizację, planowanie, radzenie sobie z odkładaniem, emocjami i samooceną,
• strategie praktyczne: kalendarze i przypomnienia, dzielenie zadań na małe kroki, praca w krótkich blokach, wykonywanie nudnych zadań „razem z kimś" (nawet w ciszy, przy drugiej osobie), porządkowanie otoczenia,
• leczenie farmakologiczne, jeśli lekarz uzna je za wskazane,
• dostosowania w pracy lub na studiach, jeśli to możliwe.

Jak się z nami umówić

Badanie DIVA-5 wykonujemy w gabinetach przy ul. Białowieskiej 3a/5d i ul. Małopanewskiej 18/13 we Wrocławiu, a także online. Rejestracja przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00).