Trudności dzieci i młodzieży – psycholog dziecięcy we Wrocławiu
Niechęć do szkoły, ciągłe granie, wybuchy złości, wycofanie. Wyjaśniamy, co może stać za trudnościami dziecka i kiedy warto skonsultować się z psychologiem.
Kiedy dziecko potrzebuje wsparcia
Dzieci i młodzież nie zawsze potrafią powiedzieć, że coś jest nie tak. Trudności zwykle „mówią" przez zachowanie: wybuchy złości, wycofanie, niechęć do szkoły, problemy ze snem, bóle brzucha bez przyczyny medycznej, spadek ocen. Czasem to element rozwoju i przejdzie samo, czasem sygnał, że dziecko potrzebuje pomocy.
Warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym, gdy:
- trudność trwa dłużej niż kilka tygodni lub się nasila,
- dotyczy kilku obszarów (dom, szkoła, rówieśnicy),
- zmieniły się sen, apetyt, nastrój lub poziom energii,
- dziecko wycofuje się z zainteresowań i kontaktów,
- nie pomagają dotychczasowe sposoby wsparcia,
- sam(-a) czujesz niepokój o dziecko.
Pierwsza konsultacja często rozwiewa wątpliwości lub wskazuje, jakie wsparcie będzie najlepsze.
Najczęstsze trudności
Niechęć do szkoły i trudności w nauce. Stoją za nimi różne przyczyny: lęk (przed oceną, odpytywaniem, rówieśnikami), przemoc rówieśnicza, specyficzne trudności w uczeniu się, takie jak dysleksja, ADHD, problemy z mową, przeciążenie lub depresja. Od przyczyny zależy sposób pomocy, dlatego zaczynamy od zrozumienia, co się dzieje.
Ekrany i gry. Duża ilość czasu z telefonem czy konsolą nie musi oznaczać uzależnienia. Znaczenie ma to, czy dziecko zaniedbuje szkołę, sen i relacje, czy reaguje silną złością na ograniczenia i czy ucieka w grę od trudnych emocji. Gdy odpowiedź brzmi „tak", gra bywa próbą radzenia sobie z lękiem, samotnością lub depresją. Wtedy pracujemy nie tylko z samym korzystaniem z ekranów, ale i z tym, co się za nim kryje, razem z rodzicami nad zasadami domowymi.
Lęki i nadmierne zamartwianie się. Lęk separacyjny, lęk społeczny, strach przed szkołą, napady paniki, natrętne myśli i rytuały. U dzieci często objawia się bólami brzucha lub głowy.
Emocje i zachowanie. Wybuchy złości, bunt, agresja, trudność z przyjmowaniem reguł, płaczliwość. Zwykle to nie „zła wola", ale umiejętności regulacji emocji, które trzeba dopiero rozwinąć.
Relacje z rówieśnikami. Samotność, odrzucenie, trudność w nawiązywaniu przyjaźni, konflikty, cyberprzemoc.
Smutek i obniżony nastrój. U dzieci i młodzieży depresja bywa maskowana drażliwością i wycofaniem. Więcej znajdziesz na stronie o depresji.
Rozwój, mowa i uczenie się. Opóźniony rozwój mowy, wady wymowy, dysleksja, dysgrafia i afazja wymagają dobrze dobranej terapii. W razie wątpliwości można wykonać kompleksową diagnozę rozwoju.
Trudne wydarzenia. Rozwód rodziców, choroba lub śmierć bliskiej osoby, przeprowadzka, przemoc, wypadek. Dziecko może zareagować z opóźnieniem i w sposób, którego nie łączymy z wydarzeniem.
Jak pracujemy
Z dzieckiem. U młodszych dzieci używamy zabawy, rysunku i rozmowy dostosowanej do wieku, a z nastolatkami częściej rozmawiamy wprost. Pracujemy nad emocjami, relacjami, radzeniem sobie z lękiem i złością oraz poczuciem własnej wartości.
Z rodzicami. To ważna część pomocy. Pokazujemy, jak dziecko przeżywa świat, jak reagować na trudne zachowania i jak budować bezpieczną relację. Rodzice mogą korzystać także z indywidualnych sesji wsparcia, gdy czują się przeciążeni lub bezradni.
Ze szkołą. Za zgodą rodziców pomagamy w kontakcie ze szkołą i w uzyskaniu dostosowań, np. opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Diagnoza. Gdy trudności mogą mieć podłoże rozwojowe (ADHD, autyzm, specyficzne trudności w uczeniu się, opóźnienia rozwoju), proponujemy ocenę diagnostyczną. W razie potrzeby kierujemy do psychiatry dzieci i młodzieży, logopedy lub innych specjalistów.
Terapie specjalistyczne. W ofercie mamy m.in. terapię dysleksji i afazji, terapię metodą Warnkego i terapię logopedyczną.
Jak wspierać dziecko na co dzień
- Słuchaj bez natychmiastowego naprawiania. „Widzę, że było Ci ciężko" działa lepiej niż „nie przejmuj się".
- Nazywaj emocje. Dzieci uczą się radzić z uczuciami, gdy ktoś pomaga je nazwać.
- Stały rytm dnia i sen. Zmęczone dziecko trudniej kontroluje emocje.
- Zasady i granice z życzliwością. Jasne zasady dają poczucie bezpieczeństwa.
- Zauważaj mocne strony. Dziecko, które słyszy głównie krytykę, traci wiarę w siebie.
- Ekrany z umiarem i razem. Ustalcie reguły wspólnie i trzymajcie się ich także jako dorośli.
- Dbaj o siebie. Rodzic wsparty i wypoczęty lepiej wspiera dziecko.
Pilna pomoc
Jeśli dziecko mówi o chęci zrobienia sobie krzywdy, samookalecza się albo jest w ostrym kryzysie, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń pod 112 albo na telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111. Rodzic może też zadzwonić na 116 123 i porozmawiać o swoim niepokoju.
Jak się z nami umówić
Przyjmujemy w gabinetach przy ul. Małopanewskiej 18/13 (Psyche KIDS) i ul. Białowieskiej 3a/5d we Wrocławiu. Rejestracja przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Jeśli nie wiesz, do kogo się zapisać, zadzwoń. Pomożemy dobrać specjalistę do wieku i trudności dziecka.
Jak możemy pomóc
Specjaliści, którzy się tym zajmują
Artykuły na ten temat
Najczęstsze pytania
Skąd wiedzieć, czy zachowanie dziecka to „etap", czy powód do konsultacji?
Etapy rozwojowe mijają zwykle w ciągu tygodni i nie odbierają dziecku radości z życia. Warto skonsultować się, gdy trudność trwa dłużej niż kilka tygodni, nasila się, dotyczy kilku obszarów (dom, szkoła, rówieśnicy), zmienia się nastrój, sen lub apetyt dziecka, albo gdy Wasze sposoby wsparcia nie pomagają.
Dziecko nie chce chodzić do szkoły. Co robić?
Unikanie szkoły rzadko jest „lenistwem". Za nim może stać lęk, przemoc rówieśnicza, trudności w uczeniu się, przeciążenie lub depresja. Nie zmuszaj siłą i nie przyzwalaj na całkowite zostawanie w domu, bo to utrwala problem. Porozmawiaj z dzieckiem, skontaktuj się ze szkołą i zasięgnij porady psychologa, najlepiej jak najwcześniej.
Dziecko całymi dniami gra lub siedzi w telefonie. Czy to uzależnienie?
Duża ilość czasu przed ekranem nie zawsze oznacza uzależnienie. Niepokojące są utrata zainteresowania innymi aktywnościami, zaniedbywanie szkoły, snu i kontaktów, silna złość przy ograniczeniach oraz granie, żeby uciec od złego samopoczucia. Często granie jest objawem czegoś innego, np. lęku, samotności lub depresji, dlatego warto zapytać, co daje dziecku ekran.
Czy dziecko może przyjść samo, czy musi być rodzic?
U młodszych dzieci rodzice biorą udział w spotkaniach, a z nastolatkami psycholog spotyka się także indywidualnie. Zasady poufności omawiamy na początku, tak żeby dziecko wiedziało, o czym rozmawiamy, i miało poczucie bezpieczeństwa. Niezależnie od wieku rodzice są ważnym partnerem w pomocy.
Dziecko ma trudności w nauce mimo starań. Co może być przyczyną?
Przyczyn bywa wiele: dysleksja i inne specyficzne trudności w uczeniu się, ADHD, zaburzenia mowy, lęk, problemy ze słuchem lub wzrokiem, zbyt wysokie wymagania albo trudna sytuacja w domu czy szkole. Pomaga rzetelna ocena funkcjonowania, a w razie potrzeby kompleksowa diagnoza rozwoju.
Jak mogę wesprzeć dziecko, zanim pójdziemy do specjalisty?
Zadbaj o spokojną rozmowę bez oceniania, stały rytm dnia i sen, czas tylko dla dziecka oraz zauważanie tego, co mu się udaje. Unikaj porównań i kar za emocje. Jeśli czujesz się bezradny(-a), skorzystaj ze wsparcia dla rodziców, bo Twoja stabilność jest dla dziecka ogromnym oparciem.
Źródła
- World Health Organization (2021). Adolescent mental health – fact sheet.
- World Health Organization (2019). ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics: gaming disorder (6C51).
Treść sprawdzona przez: Paulina Stacherska, Specjalista QEEG, Terapeuta EEG Biofeedback ·














