Trudności w relacjach

Trudności w relacjach z ludźmi – rozmowa z psychologiem lub psychoterapeutą we Wrocławiu

Trudność w mówieniu „nie", lęk przed odrzuceniem, unikanie bliskości, samotność i te same schematy w kolejnych relacjach. Wyjaśniamy, skąd się biorą i jak można o nich rozmawiać na konsultacji.

Czym są trudności w relacjach

Relacje z ludźmi, czyli z rodziną, przyjaciółmi, współpracownikami i partnerami, są dla wielu osób źródłem wsparcia, ale też napięcia. Trudności w relacjach nie są diagnozą ani chorobą. To określenie dla sytuacji, w których kontakt z innymi regularnie kosztuje Cię więcej, niż by chciał(-a), albo w których wciąż trafiasz na te same problemy, choć zmieniają się osoby i okoliczności.

Ta strona dotyczy Ciebie jako jednostki: Twoich reakcji, granic, potrzeb i sposobu budowania więzi. Jeśli trudność dotyczy przede wszystkim Waszego związku jako pary, zobacz stronę Kryzys w związku.

Jak się przejawiają

Granice: trudność w mówieniu „nie", zgadzanie się na to, czego nie chcesz, branie na siebie cudzych obowiązków, poczucie winy po odmowie. Albo odwrotnie: stawianie murów, których nikt nie może przekroczyć.
Bliskość: unikanie zbliżania się do ludzi, wycofywanie się, gdy relacja robi się poważniejsza, trudność w mówieniu o uczuciach i proszeniu o pomoc.
Lęk przed odrzuceniem: nadmierne przejmowanie się tym, co o Tobie myślą inni, domyślanie się, że ktoś jest zły, ciągłe upewnianie się, że jesteś lubiany(-a), zazdrość, przywiązywanie się do ludzi bardzo szybko.
Samotność: poczucie, że nikt Cię naprawdę nie zna, mimo że wokół są ludzie, albo brak kontaktów, których potrzebujesz.
Powtarzające się schematy: podobne konflikty z różnymi osobami, wybieranie tych samych typów partnerów lub przyjaciół, ta sama rola w grupie (opiekuna, ratownika, tego, który się dostosowuje).
Konflikty: wybuchy złości lub, przeciwnie, tłumienie jej aż do pęknięcia, trudność w mówieniu o tym, co Cię rani.

Skąd się biorą

Nie ma jednej przyczyny. Najczęściej to splot kilku doświadczeń:

Relacje z dzieciństwa: to, jak reagowali na Ciebie rodzice lub opiekunowie, kiedy czegoś potrzebowałeś(-aś), płakałeś(-aś) czy się sprzeciwiałeś(-aś), kształtuje oczekiwania wobec innych ludzi.
Doświadczenia z rówieśnikami: odrzucenie, wyśmiewanie, wykluczanie albo konieczność dopasowywania się, by być akceptowanym(-ą).
Trudne doświadczenia: utrata bliskiej osoby, zdrada, przemoc, rozstanie, zaniedbanie.
Niska samoocena: przekonanie, że nie zasługujesz na uwagę lub szacunek, utrudnia mówienie o własnych potrzebach. Zobacz stronę Niska samoocena.
Obecna sytuacja: przeprowadzka, zmiana pracy, choroba, kryzys, który zmienia krąg ludzi wokół Ciebie.

Wiele z tych wzorców miało kiedyś sens: pomagały przetrwać i czuć się bezpiecznie. Dziś mogą już Ci nie służyć, a mimo to działają automatycznie.

Samotność

Samotność to nie to samo co bycie samemu. Badania nad nią wskazują, że chodzi o odczucie, że relacje, które mamy, nie dają nam tyle bliskości, ile potrzebujemy. Dlatego można czuć się samotnym(-ą) wśród ludzi, a można też lubić spędzać czas w pojedynkę. Przewlekła samotność wiąże się z gorszym samopoczuciem i snem, więc warto o niej porozmawiać, a nie tylko „przeczekać".

Trudności w relacjach a inne trudności

Problemy z ludźmi często łączą się z innymi trudnościami. Warto je odróżniać, bo wymagają trochę innej uwagi:

jeśli oprócz trudności z relacjami obniżony jest nastrój, tracisz energię i zainteresowania, a sen i apetyt się zmieniły, możliwa jest depresja. Zobacz Depresja,
jeśli dominuje napięcie, lęk przed oceną i unikanie sytuacji społecznych, możliwe, że towarzyszą mu zaburzenia lękowe. Zobacz Lęk i ataki paniki.

O tym, co się dzieje, najlepiej porozmawiać ze specjalistą. Nie musisz oceniać tego samodzielnie.

Kiedy lepsza będzie terapia par

Konsultacja indywidualna jest dla Ciebie, także gdy jesteś w związku, ale partner nie chce lub nie może przyjść. Jeśli natomiast trudność dotyczy przede wszystkim relacji dwóch osób, a oboje chcecie nad nią pracować, lepiej pasuje terapia par. Czasem oba rodzaje spotkań się uzupełniają. Szczegóły opisuje strona Kryzys w związku.

Gdy w relacji jest przemoc

Jeśli ktoś Cię uderza, zastrasza, kontroluje, poniża albo odcina od innych ludzi, najważniejsze jest Twoje bezpieczeństwo. To nie jest trudność, którą rozwiąże praca nad własnymi granicami, i nie jest Twoją winą. W sytuacji zagrożenia zadzwoń pod 112. Możesz też skorzystać z ogólnopolskiej Niebieskiej Linii 800 120 002. Na konsultacji indywidualnej możemy spokojnie omówić możliwe kroki.

Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE

Konsultacja. Rozmawiamy o tym, z kim i w jakich sytuacjach jest Ci trudno, co się powtarza i jak to wpływa na Twoje życie. Sprawdzamy też, czy towarzyszą temu inne trudności, takie jak obniżony nastrój czy lęk.

Rozmowa z psychologiem. Spotkania pomagają zauważyć własne reakcje, nazwać potrzeby i granice oraz zastanowić się, jak mówić o nich w ważnych dla Ciebie relacjach. Jeśli potrzebujesz tylko kilku spotkań, żeby uporządkować konkretną sytuację, to też jest możliwe.

Psychoterapia. Gdy te same schematy powtarzają się od lat i dotykają wielu obszarów życia, psychoterapia daje czas, by przyjrzeć się historii swoich relacji i temu, jak wpływa na obecne. Relacja z terapeutą bywa też miejscem, w którym można zauważyć i bezpiecznie przećwiczyć nowe sposoby bycia z ludźmi. Pracujemy w różnych nurtach i dobieramy sposób pracy do Ciebie. Nie obiecujemy konkretnego efektu ani terminu, bo każdy proces jest inny.

Konsultacje online. Jeśli łatwiej Ci zacząć z domu, możesz umówić się na rozmowę online.

Terapia par. Jeśli to Wasza wspólna relacja jest tematem, możecie przyjść razem.

Co możesz zrobić już teraz

Zauważ sygnały w ciele. Napięcie w brzuchu lub ściśnięte gardło przed odpowiedzią „tak" często mówią więcej niż słowa.
Daj sobie czas na odpowiedź. „Odezwę się do Ciebie jutro" to pełnoprawna odpowiedź, która pozwala sprawdzić, czego naprawdę chcesz.
Ćwicz małe „nie". Zacznij od spraw o niskiej stawce, na przykład odmowy w sklepie albo dodatkowego zaproszenia, i zobacz, co się wtedy dzieje.
Zauważ schemat. Zapisz, co się powtarza: kto, w jakiej sytuacji, co wtedy czujesz i jak reagujesz. Chodzi o ciekawość, a nie o szukanie winnego.
Powiedz jedno zdanie o sobie. Wybierz osobę, której ufasz, i powiedz jej jedną rzecz o tym, co czujesz, zamiast tego, co wypada.
Zadbaj o małe, regularne kontakty. Krótka rozmowa, spacer albo wspólna aktywność są łatwiejsze do utrzymania niż nadrabianie zaległości.
Porozmawiaj. Z kimś bliskim albo ze specjalistą. Poczucie, że jesteś z tym sam(-a), często rośnie w ciszy.

Jak się z nami umówić

Rejestracja jest możliwa przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Przyjmujemy w gabinetach przy ul. Białowieskiej i przy ul. Małopanewskiej we Wrocławiu, a także online.

Zarejestruj w Booksy

Jak możemy pomóc

Specjaliści, którzy się tym zajmują

Najczęstsze pytania

Czym trudności w relacjach różnią się od kryzysu w związku?

Kryzys w związku dotyczy dwóch osób i tego, co dzieje się między nimi, dlatego pracuje się nad nim wspólnie, na terapii par. Trudności w relacjach opisujesz z własnej perspektywy: dotyczą one różnych ludzi w Twoim życiu, czyli przyjaciół, rodziny, współpracowników i partnerów, i często powtarzają się w kolejnych kontaktach. Na konsultację indywidualną możesz przyjść niezależnie od tego, czy jesteś w związku, i bez udziału innych osób.

Dlaczego tak trudno mi powiedzieć „nie"?

Najczęściej dlatego, że gdzieś po drodze nauczyłeś(-aś) się, że odmowa grozi konfliktem, złością albo utratą czyjejś życzliwości. Zgadzanie się na wszystko bywa wtedy sposobem na bezpieczeństwo. To wyuczony sposób reagowania, a nie wada charakteru. Na konsultacji można przyjrzeć się, skąd wzięło się to przekonanie i jak próbować mówić o własnych granicach we własnym tempie.

Skąd bierze się lęk przed odrzuceniem i unikanie bliskości?

Nasze sposoby budowania więzi kształtują się w dużej mierze w relacjach z najbliższymi osobami z dzieciństwa, a później zmieniają się pod wpływem kolejnych doświadczeń. Jedni zbliżając się do ludzi, boją się, że zostaną odrzuceni, i szukają ciągłych dowodów uczucia. Inni wolą dystans, bo bliskość kojarzy im się z ryzykiem zranienia. Oba sposoby bywają zrozumiałą reakcją na wcześniejsze doświadczenia, a nie czymś, co jest „z Tobą nie tak".

Czy samotność oznacza, że jestem sam(-a)?

Nie. Samotność to odczucie, że relacje, które mamy, nie dają nam bliskości, jakiej potrzebujemy. Można czuć ją mimo licznych znajomych, rodziny czy związku. Można też żyć samotnie i nie czuć się samotnym(-ą). Jeśli samotność trwa i przygnębia, warto o niej porozmawiać. Gdy dołączają do niej obniżony nastrój i utrata energii, dobrze skonsultować się ze specjalistą.

Dlaczego w kolejnych relacjach trafiam na podobne sytuacje?

Powtarzające się schematy zwykle nie są przypadkiem ani pechem. Często wynikają ze sposobu, w jaki z wcześniejszych doświadczeń nauczyliśmy się wybierać ludzi, reagować na napięcie, prosić o coś albo się wycofywać. Takie wzorce są trudne do zauważenia z wewnątrz. Rozmowa ze specjalistą pomaga spojrzeć na nie z dystansu i bez oceniania. Nie obiecujemy konkretnego efektu ani terminu, bo każdy proces jest inny.

Kiedy lepiej umówić się na terapię par, a kiedy na konsultację indywidualną?

Terapia par pasuje, gdy trudność dotyczy waszej relacji i oboje chcecie nad nią pracować. Konsultacja indywidualna pasuje, gdy chcesz zrozumieć własne reakcje, granice i schematy, także wtedy, gdy partner nie chce przyjść. Czasem oba rodzaje spotkań uzupełniają się. Wspólnie na konsultacji ustalimy, co będzie dla Ciebie odpowiednie. Jeśli w relacji występuje przemoc, najważniejsze jest bezpieczeństwo i zaczyna się od pracy indywidualnej.

Źródła

Mikulincer, M., Shaver, P. R. (2016). Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change (2nd ed.). New York: Guilford Press.
Hawkley, L. C., Cacioppo, J. T. (2010). Loneliness matters: a theoretical and empirical review of consequences and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 40(2), 218–227.

Treść sprawdzona przez: Paulina Stacherska, Specjalista QEEG, Terapeuta EEG Biofeedback · 6 listopada 2026