Wypalenie zawodowe i rodzicielskie – psycholog i psychoterapia we Wrocławiu

Czym jest wypalenie

Wypalenie to stan wyczerpania fizycznego, emocjonalnego i psychicznego, który narasta pod wpływem długotrwałego, nieprzepracowanego stresu i przeciążenia. Najczęściej mówi się o nim w kontekście pracy, ale dotyczy także rodziców, opiekunów chorych bliskich, studentów, osób pomagających innym.

Według klasyfikacji ICD-11 wypalenie zawodowe ma trzy wymiary:

1. Wyczerpanie: poczucie braku energii, która nie wraca po odpoczynku.
2. Dystans i cynizm: wobec pracy, ludzi i obowiązków, czyli zniechęcenie, obojętność, złość lub poczucie, że „to i tak nie ma sensu".
3. Spadek poczucia skuteczności: wrażenie, że nic Ci nie wychodzi, mimo że kiedyś dobrze sobie radziłeś(-aś).

Wypalenie nie bierze się z lenistwa ani z braku odporności. Najczęściej dotyka osoby zaangażowane, odpowiedzialne i perfekcyjne, które długo dawały z siebie więcej, niż otrzymywały.

Objawy

Wypalenie rozwija się stopniowo i przez długi czas łatwo je zlekceważyć.

• Ciało: chroniczne zmęczenie, bóle głowy, kręgosłupa i brzucha, kłopoty ze snem, częstsze infekcje.
• Emocje: drażliwość, poczucie przytłoczenia, obniżony nastrój, lęk przed pójściem do pracy, utrata satysfakcji.
• Myśli: trudności z koncentracją, zapominanie, cynizm, poczucie bezsensu i beznadziei.
• Zachowanie: odkładanie obowiązków, unikanie kontaktów, wycofanie, sięganie po alkohol lub jedzenie, żeby się „odstresować", spadek wydajności.

Od czego zależy wypalenie

Najczęściej nie jest to jedna przyczyna, a nałożenie kilku:

• nadmiar obowiązków i brak czasu na regenerację,
• niejasne wymagania, brak wpływu na swoją pracę,
• poczucie niesprawiedliwości lub brak uznania,
• konflikty i brak wsparcia w zespole,
• rozbieżność między wartościami a tym, co robisz,
• perfekcjonizm, trudność w stawianiu granic i mówieniu „nie",
• łączenie wielu ról naraz: praca, dom, dzieci, opieka nad rodzicami.

Wypalenie rodzicielskie

Wypalenie dotyczy również rodziców. Charakteryzuje się wyczerpaniem związanym z opieką nad dzieckiem, emocjonalnym oddaleniem od niego i poczuciem, że jako rodzic sobie nie radzisz. Często towarzyszy mu wstyd i obawa, że jest się „złym rodzicem". Tymczasem wypalenie rodzicielskie to sygnał przeciążenia, nie braku miłości. Częściej dotyka rodziców opiekujących się dzieckiem przewlekle chorym, z niepełnosprawnością lub trudnym zachowaniem, ale zdarza się też w „zwykłych" rodzinach przy braku wsparcia i odpoczynku.

Wypalenie, stres a depresja

Wypalenie, przewlekły stres i depresja mają wiele wspólnego, ale nie są tym samym. Stres to nadmiar bodźców i wymagań, a wypalenie to stan wyczerpania po długotrwałym przeciążeniu, związany z konkretną rolą. Depresja obejmuje całe życie: obniżony nastrój i utrata zainteresowań dotyczą wszystkiego, a nie tylko pracy. Często jedno przechodzi w drugie, dlatego warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże ocenić sytuację.

Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE

Konsultacja. Rozmawiamy o tym, co się dzieje, jak długo, w jakich okolicznościach i czego potrzebujesz. Sprawdzamy, czy poza wypaleniem nie ma depresji, zaburzeń lękowych lub problemów ze snem.

Psychoterapia i praca nad zmianą. Pomagamy zrozumieć mechanizmy, które doprowadziły do wypalenia, takie jak perfekcjonizm, trudność w mówieniu „nie" i w proszeniu o pomoc. Pracujemy nad granicami, regeneracją, wartościami i sposobem pracy lub opieki, który będzie dla Ciebie do udźwignięcia.

Wsparcie dla rodziców. Sesje wsparcia dla rodziców to bezpieczna przestrzeń, żeby opowiedzieć o tym, co w rodzicielstwie jest trudne, bez oceny i gotowych recept.

Współpraca z lekarzem. Gdy wypaleniu towarzyszy ciężka bezsenność, nasilony lęk lub depresja, możemy zaproponować konsultację lekarską. Decyzje o zwolnieniu lub leczeniu podejmuje lekarz.

Co możesz zrobić już teraz

1. Nazwij problem. To pierwszy krok. Wypalenie nie jest porażką.
2. Zadbaj o podstawy. Sen, posiłki, ruch, światło dzienne. Bez nich trudno regenerować siły.
3. Rób przerwy. Krótkie, regularne przerwy w ciągu dnia i prawdziwy urlop, bez poczty i telefonu.
4. Postaw jedną granicę. Wybierz jedną rzecz, której możesz odmówić, i zrób to w tym tygodniu.
5. Porozmawiaj. Z przełożonym o obciążeniu, z bliskimi o potrzebie wsparcia, ze specjalistą o tym, co się dzieje.
6. Wróć do tego, co daje energię. Jedno zajęcie, które Cię ładuje, a nie rozlicza.
7. Nie czekaj, aż samo minie. Wypalenie rzadko mija bez zmiany okoliczności.

Jak się z nami umówić

Rejestracja przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Przyjmujemy w gabinetach przy ul. Białowieskiej i ul. Małopanewskiej we Wrocławiu oraz online.