Trauma i PTSD – psychoterapia i pomoc psychologa we Wrocławiu

Czym jest trauma

Trauma to nie samo zdarzenie, tylko jego trwały skutek w psychice i ciele. Układ nerwowy po przeżyciu czegoś przerażającego bywa nadal „ustawiony" na zagrożenie, nawet gdy niebezpieczeństwo dawno minęło. Człowiek reaguje wtedy tak, jakby przeszłość działa się teraz: przeraża go zapach, dźwięk, data albo słowo, a ciało napina się, zanim zdąży o tym pomyśleć.

Wśród doświadczeń, które mogą mieć traumatyczne skutki, są m.in. wypadki, przemoc fizyczna i seksualna, nagła śmierć bliskiej osoby, ciężka choroba, wojna i ucieczka z kraju, katastrofy, a także długotrwałe zaniedbanie lub krzywdzenie w dzieciństwie. Trauma nie jest oznaką słabości. Reakcje, które po niej obserwujesz, są próbą ochrony.

Jak trauma może się objawiać

Objawy bywają bardzo różne. Dzielą się na kilka grup:

• natrętne wspomnienia: koszmary senne, nagłe, żywe obrazy lub wspomnienia („flashbacki"), silna reakcja na przypomnienia,
• unikanie: myśli, miejsc, osób, rozmów lub czynności kojarzących się z wydarzeniem,
• zmiany myślenia i nastroju: poczucie winy lub wstydu, utrata zaufania do ludzi i do siebie, odcięcie od emocji, utrata zainteresowań, trudności z odczuwaniem pozytywnych uczuć,
• pobudzenie: czujność, łatwe wzdrygnięcie się, drażliwość, wybuchy złości, kłopoty z koncentracją i snem, ryzykowne zachowania.

Poza tym często pojawiają się dolegliwości z ciała (bóle, napięcie), uzależnienia, samookaleczenia, zaburzenia odżywiania oraz kłopoty w relacjach. Wiele osób trafia do specjalisty z powodu lęku, depresji lub „trudnego charakteru", a dopiero w terapii okazuje się, jakie doświadczenia za nimi stoją.

PTSD i złożone PTSD

PTSD (zaburzenie stresowe pourazowe) rozpoznaje się, gdy po zdarzeniu zagrażającym życiu, zdrowiu lub nietykalności (własnym albo bliskich) objawy utrzymują się dłużej niż miesiąc i utrudniają funkcjonowanie.

Złożone PTSD dotyczy najczęściej osób, które doświadczały traumy powtarzanej i długotrwałej, szczególnie w dzieciństwie, z której trudno było uciec. Oprócz typowych objawów PTSD występują wtedy trudności z regulacją emocji, trwale negatywny obraz siebie (poczucie bycia gorszym, winnym) i kłopoty w bliskich relacjach.

Trauma w dzieciństwie

Dziecko, które żyje w ciągłym napięciu, strachu lub bez opieki, uczy się, że świat jest niebezpieczny, a własne potrzeby nie mają znaczenia. W dorosłości może to wracać jako perfekcjonizm, nadmierna czujność, trudność z zaufaniem, uzależnienie od aprobaty, lęk przed bliskością albo wybuchy emocji, które „nie pasują" do sytuacji.

To nie jest wyrok. Mózg i układ nerwowy zmieniają się przez całe życie, a bezpieczne relacje, w tym relacja terapeutyczna, mogą ten wpływ wyraźnie osłabić. Jeśli zauważasz takie wzorce u dziecka, szybka konsultacja z psychologiem dziecięcym zwiększa szanse, że dziecko szybciej odzyska równowagę.

Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE

Konsultacja. Zaczynamy od rozmowy w tempie, które jest dla Ciebie bezpieczne. Nie musisz opowiadać szczegółów. Wystarczy powiedzieć, co obecnie Ci przeszkadza i czego oczekujesz.

Psychoterapia. Praca nad traumą zwykle ma kilka etapów: budowanie poczucia bezpieczeństwa i umiejętności regulowania emocji, stopniowe przetwarzanie trudnych wspomnień, a potem powrót do życia i relacji. Zalecanymi metodami są terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie oraz EMDR. Dobór podejścia omawiamy podczas konsultacji, a o doświadczeniu poszczególnych terapeutów możesz zapytać przy rejestracji.

Współpraca z innymi specjalistami. Gdy trzeba, współpracujemy z lekarzem psychiatrą, np. przy ciężkich zaburzeniach snu, nasilonym lęku lub depresji.

Dzieci i młodzież. Pracujemy z dziećmi z użyciem zabawy i rysunku, a z rodzicami nad tym, jak dziecko wspierać w domu.

Gdy trauma jest świeża

Po wstrząsającym zdarzeniu zwykle najważniejsze są bezpieczeństwo, sen, posiłki i obecność bliskich osób. Silne reakcje w pierwszych dniach i tygodniach są normalne. Nie zmuszaj się do wspominania i nie izoluj się. Jeśli po miesiącu objawy się nie zmniejszają albo w każdym momencie pojawiają się myśli o samookaleczeniu lub odebraniu sobie życia, zgłoś się po pomoc, a w sytuacji zagrożenia dzwoń pod 112.

Co może pomóc na co dzień

• Regulacja ciała. Wydłużony wydech, ruch, ciepło, kontakt z naturą pomagają wyjść ze stanu zagrożenia.
• Uziemienie. Gdy wracają wspomnienia, nazwij pięć rzeczy, które widzisz, i oprzyj stopy o podłogę. Przypomina to ciału, że jesteś tu i teraz.
• Przewidywalność. Stałe pory snu i posiłków stabilizują układ nerwowy.
• Wsparcie. Jedna bezpieczna osoba, która słucha bez oceniania, ma ogromne znaczenie.
• Ostrożność z używkami. Alkohol i inne substancje dają krótką ulgę, a pogarszają sen i nastrój.

Jak się z nami umówić

Rejestracja przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Przyjmujemy w gabinetach przy ul. Białowieskiej i ul. Małopanewskiej we Wrocławiu, a także online.