Psychodietetyk – kim jest, z czym przychodzą pacjenci i jak wygląda analiza składu ciała
· przeczytasz w 4 minuty · wysłuchasz w 5 minut
Najważniejsze informacje
- Psychodietetyk łączy wiedzę o żywieniu z wiedzą o emocjach i zachowaniu. Pomaga zrozumieć, co wpływa na to, jak jesz, i szukać rozwiązań, które da się wprowadzić w życiu. Nie jest lekarzem i nie leczy chorób.
- Do psychodietetyka przychodzą osoby, które jedzą pod wpływem stresu lub emocji, mają trudność z regularnymi posiłkami, czują, że jedzenie zajmuje zbyt dużo miejsca w myślach, albo chcą zmienić nawyki bez poczucia winy.
- Analiza składu ciała to jedno z narzędzi, a nie ocena Twojej wartości. Jeśli jedzenie wiąże się z silnym lękiem, wstydem lub utratą kontroli, potrzebne może być wsparcie całego zespołu, w tym psychoterapeuty i lekarza.

Kim jest psychodietetyk?
Psychodietetyk to specjalista, który łączy wiedzę z dietetyki z wiedzą psychologiczną. Zwykle ma wykształcenie w jednej z tych dziedzin i uzupełnia je o studia podyplomowe lub szkolenia z psychodietetyki. Interesuje go nie tylko to, co jesz, ale też kiedy, dlaczego i jak się wtedy czujesz.
Warto od razu powiedzieć, czym psychodietetyk nie jest:
- nie jest lekarzem: nie stawia diagnoz medycznych i nie leczy chorób,
- nie zastępuje lekarza ani psychoterapeuty: gdy pojawiają się objawy zdrowotne albo głębsze trudności psychiczne, współpracuje z innymi specjalistami,
- nie obiecuje efektów: wspólnie z Tobą szuka sposobów, które pasują do Twojego życia, ale nie gwarantuje rezultatów.
Nazwa „psychodietetyk” nie jest w Polsce zawodem uregulowanym ustawą ani tytułem prawnie chronionym, dlatego wykształcenie i doświadczenie konkretnej osoby warto po prostu sprawdzić. W Centrum PSYCHE konsultacje z psychodietetyki prowadzi Michalina Frosztęga, psycholożka i psychodietetyczka, absolwentka studiów podyplomowych z psychodietetyki. Przyjmuje młodzież od 12 roku życia oraz osoby dorosłe.
Z czym przychodzą pacjenci?
Powody bywają bardzo różne. Najczęściej są to:
- jedzenie „na stres” albo pod wpływem emocji, także wtedy, gdy nie czujesz głodu,
- nadmierne objadanie się i poczucie, że trudno się zatrzymać,
- krążenie myśli wokół jedzenia, liczenia, ważenia, „dozwolonych” i „zakazanych” produktów,
- wahania wagi i trudność z utrzymaniem regularnych posiłków,
- kłopoty z jedzeniem przy obniżonym nastroju lub lęku,
- chęć nauczenia się bardziej uważnego jedzenia i spokojniejszej relacji z ciałem.
Nie musisz mieć nazwy dla swoich trudności, żeby zapytać o wsparcie. Wystarczy, że jedzenie zabiera Ci więcej energii, niż chciałbyś(abyś) mu poświęcać.
Jak może wyglądać współpraca?
Na stronie usługi Psychodietetyk Wrocław opisujemy, że psychodietetyk pomaga zrozumieć związek między emocjami, zachowaniami żywieniowymi i samopoczuciem, a także wspiera w budowaniu spokojniejszego stosunku do jedzenia. Pomaga też opracować plan żywieniowy dopasowany do Twoich preferencji i potrzeb, uczy uważnego jedzenia i daje rzetelną wiedzę o żywieniu. Przebieg pierwszego spotkania zależy od Twoich pytań i od tego, z czym przychodzisz. Szczegóły organizacyjne omówisz przy umawianiu wizyty.
Czym jest analiza składu ciała?
Analiza składu ciała pokazuje, z czego mniej więcej „składa się” masa ciała: ile jest w niej tkanki tłuszczowej, ile mięśni i wody. Jedną z metod jest bioimpedancja elektryczna (BIA). Na specjalnej wadze lub urządzeniu z elektrodami przepływa przez ciało bardzo słaby prąd. Woda i mięśnie przewodzą go lepiej, a tkanka tłuszczowa stawia większy opór. Na podstawie tego oporu urządzenie szacuje skład ciała. Badanie jest nieinwazyjne i krótkie, ale nie jest zalecane każdemu, na przykład osobom z wszczepionym rozrusznikiem serca czy kobietom w ciąży.
To ważne: wynik jest szacunkiem, a nie dokładnym pomiarem. Zależy od jakości urządzenia, nawodnienia, ostatniego posiłku i wysiłku fizycznego, a BIA nie jest uznawana za metodę referencyjną. Dlatego liczby warto traktować jako informację o tendencji, a nie wyrok.
Do czego analiza może się przydać, a czego nie powie?
Może pomóc zauważyć, że sama waga na wadze nie opowiada całej historii, na przykład gdy zmienia się ilość mięśni lub wody. Może też być punktem wyjścia do rozmowy o planie żywieniowym.
Nie powie natomiast:
- jak się czujesz ze swoim ciałem,
- czy jesteś „dość dobry” lub „dość zdrowa”,
- czy masz zaburzenie odżywiania ani jakąkolwiek chorobę.
Przy trudnej relacji z ciałem liczby bywają obciążające, dlatego warto ustalić ze specjalistą, czy i jak chcesz o nich rozmawiać. Masz prawo powiedzieć, że wolisz nie znać części wyników.
Co przygotować na pierwszą wizytę?
- Zapisz, z czym przychodzisz i jakie pytania chcesz zadać.
- Jeśli o tym myślisz, przez kilka dni zanotuj, co i kiedy jesz oraz jak się wtedy czujesz. Bez oceniania, tylko obserwacja.
- Weź informacje o lekach i chorobach przewlekłych, jeśli je masz, oraz ewentualne wyniki badań.
- Zapytaj przy rejestracji, jak przygotować się do badania, jeśli planujesz analizę składu ciała.
Zaburzenia odżywiania wymagają pracy zespołu
Jeśli jedzenie wiąże się z silnym lękiem przed przytyciem, ukrywaniem posiłków, napadami objadania się i próbami „naprawiania” ich, wyniszczającymi dietami lub ćwiczeniami albo wyraźnym spadkiem masy ciała, to sygnał, żeby poprosić o pomoc. Nie nam oceniać na odległość, co się dzieje, i nie ma to nic wspólnego z siłą woli. W takich sytuacjach zwykle potrzebne jest wsparcie zespołu: lekarza, który zadba o zdrowie fizyczne, psychoterapeuty oraz specjalisty od żywienia. Jeśli widzisz takie sygnały u dziecka lub nastolatka, nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Więcej przeczytasz w artykułach o anoreksji i bulimii.
Kiedy poszukać pomocy?
Warto zgłosić się, gdy jedzenie wywołuje poczucie winy lub wstydu, napady objadania się powtarzają się, myśli o jedzeniu i wyglądzie zajmują dużo miejsca albo czujesz, że sam(a) nie możesz już sobie z tym poradzić. Możesz zacząć od konsultacji u psychodietetyka albo od konsultacji psychologicznej, także online. Jeśli nie wiesz, do kogo się zwrócić, pomoże artykuł: Psycholog czy psychoterapeuta – do kogo się zgłosić?
Jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, nie czekaj na wizytę. Zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub skorzystaj z bezpłatnego telefonu wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym 116 123.