Zaburzenia odżywiania – psychoterapia i psychodietetyk we Wrocławiu

Czym są zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne, w których sposób jedzenia i stosunek do wagi oraz ciała zaczynają kontrolować życie. Nie wynikają z próżności ani z braku silnej woli i nie są „przejściową modą". Za nimi często stoją lęk, perfekcjonizm, niska samoocena, trudne doświadczenia i problemy z radzeniem sobie z emocjami. Jedzenie lub głodzenie staje się sposobem na odzyskanie poczucia kontroli albo na ukojenie.

Zaburzenia odżywiania mogą dotykać dzieci, nastolatków i dorosłych, kobiety i mężczyzn. Najczęściej rozpoczynają się w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, ale zdarzają się w każdym wieku. Mogą mieć poważne skutki zdrowotne, dlatego warto reagować wcześnie.

Rodzaje zaburzeń

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny). Ograniczanie jedzenia prowadzące do niskiej wagi, intensywny lęk przed przybraniem na wadze i zaburzony obraz własnego ciała. Chorzy często nie widzą, jak bardzo są wyniszczeni. Anoreksja niesie ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych i wymaga opieki medycznej.

Bulimia (żarłoczność psychiczna). Nawracające napady objadania się, po których następują zachowania mające zapobiec przybraniu na wadze: prowokowanie wymiotów, środki przeczyszczające, głodzenie, nadmierne ćwiczenia. Waga bywa prawidłowa, więc zaburzenie łatwo przeoczyć.

Napadowe objadanie się. Powtarzające się napady jedzenia dużych ilości jedzenia z poczuciem utraty kontroli, po których pojawiają się wstyd, poczucie winy i ukrywanie jedzenia, bez zachowań „kompensujących".

Unikające-restrykcyjne zaburzenie przyjmowania pokarmu (ARFID). Bardzo ograniczony repertuar jedzenia z powodu wrażliwości na smak, zapach i konsystencję, lęku przed zadławieniem lub braku zainteresowania jedzeniem, bez lęku o wagę. Dotyczy głównie dzieci. Zwykła „wybredność" to co innego: gdy dziecko je coraz mniej produktów, traci wagę lub nie rośnie prawidłowo, warto się skonsultować.

Sygnały ostrzegawcze

U dzieci, młodzieży i dorosłych warto zwrócić uwagę na:

• szybką utratę lub duże wahania wagi,
• stałe myślenie o jedzeniu, kaloriach, wadze i figurze,
• unikanie wspólnych posiłków, wymówki, ukrywanie lub wyrzucanie jedzenia,
• sztywne zasady („nie jem po 18", wycinanie kolejnych produktów),
• wizyty w łazience zaraz po jedzeniu, ślady wymiotów,
• nadmierne ćwiczenia mimo zmęczenia lub kontuzji,
• ukrywanie ciała pod luźnymi ubraniami, krytyczne uwagi o wyglądzie,
• drażliwość, wycofanie, spadek nastroju, brak miesiączki.

Pojedynczy objaw nie przesądza o zaburzeniu, ale jeśli zauważasz ich kilka, nie czekaj.

Co robić, gdy niepokoisz się o dziecko lub bliską osobę

1. Porozmawiaj spokojnie, w prywatnym miejscu. Mów o tym, co widzisz, i o swoim niepokoju („Martwię się, bo zauważyłam, że…"). Nie komentuj wyglądu ani wagi.
2. Nie walcz o każdy kęs. Presja i kontrola przy stole zwykle nasilają opór.
3. Zaproponuj wspólną wizytę u specjalisty. Zaprzeczanie jest częścią zaburzenia, więc możesz wracać do tematu.
4. Zadbaj o badania lekarskie. Przy niskiej wadze, omdleniach, wymiotach lub zaburzeniach rytmu serca skontaktuj się z lekarzem. W stanach ciężkich konieczna może być hospitalizacja.
5. Pamiętaj o sobie. Rodzice i bliscy też potrzebują wsparcia.

Jak wygląda pomoc w Centrum PSYCHE

Konsultacja. Rozmawiamy o tym, jak jedzenie, waga i ciało wpływają na życie. Oceniamy, czy zaburzenie wymaga leczenia, i dobieramy formę pomocy. Przy podejrzeniu poważnych zaburzeń kierujemy do lekarza lub do wyspecjalizowanego ośrodka leczenia zaburzeń odżywiania.

Psychoterapia. Zaleca się terapię poznawczo-behawioralną, w tym formy opracowane specjalnie dla zaburzeń odżywiania, a u nastolatków z anoreksją terapię z udziałem rodziny. Pracujemy nad myślami o ciele i wadze, regulacją emocji, samooceną i stopniowym przywracaniem prawidłowych wzorców jedzenia.

Psychodietetyk. Łączy wiedzę dietetyczną z psychologiczną i pomaga zrozumieć związek emocji z jedzeniem, uregulować posiłki i budować zdrowszy stosunek do jedzenia. Przy łagodniejszych problemach (emocjonalne jedzenie, objadanie się) bywa głównym wsparciem. Przy poważnych zaburzeniach jest uzupełnieniem leczenia prowadzonego przez zespół specjalistów.

Wsparcie dla rodziny. U dzieci i młodzieży współpracujemy z rodzicami, bo ich rola w powrocie do zdrowia jest kluczowa.

Jak się z nami umówić

Rejestracja przez Booksy lub telefonicznie pod numerem +48 668 093 234 (poniedziałek–piątek, 9:00–18:00). Konsultacje psychodietetyczne odbywają się w gabinecie przy ul. Białowieskiej 3a/5d we Wrocławiu. Przy poważnych zaburzeniach odżywiania prosimy o zgłoszenie się jak najszybciej, a w stanach zagrożenia życia (omdlenia, bardzo niska waga, myśli samobójcze) dzwoń pod 112.