ADHD a trudności w nauce

Mamy zdiagnozowane ADHD – co dalej, gdy pojawiają się trudności w nauce?

Diagnoza ADHD to ważny krok w zrozumieniu funkcjonowania dziecka lub osoby dorosłej. Nie oznacza jednak automatycznie, że znamy wszystkie przyczyny trudności szkolnych czy poznawczych. Problemy z koncentracją, zapamiętywaniem materiału, organizacją pracy, tempem czytania, pisania lub rozumieniem poleceń mogą mieć różne podłoże – od specyfiki pracy mózgu, przez współwystępujące zaburzenia, aż po przeciążenie emocjonalne.

Dlatego po diagnozie ADHD często warto pogłębić ocenę funkcjonowania poznawczego i neurofizjologicznego. Pozwala to odpowiedzieć na pytanie nie tylko czy są trudności, ale dlaczego one występują oraz jak najlepiej pomóc.

Trudności w nauce przy ADHD – skąd się biorą?

U osób z ADHD często obserwuje się trudności związane z funkcjami wykonawczymi: planowaniem, kontrolą uwagi, hamowaniem reakcji czy pamięcią roboczą. To właśnie te procesy odpowiadają za efektywne uczenie się, wykonywanie poleceń wieloetapowych, utrzymanie koncentracji podczas lekcji czy samodzielną organizację pracy.

Dodatkowo ADHD może współwystępować z innymi trudnościami, takimi jak dysleksja, zaburzenia przetwarzania słuchowego, problemy emocjonalne czy nadwrażliwość sensoryczna. W takiej sytuacji sama diagnoza ADHD nie wyjaśnia w pełni przyczyn trudności szkolnych – potrzebna jest bardziej szczegółowa ocena funkcjonowania mózgu i procesów poznawczych.

Badanie mózgu – czym jest QEEG?

Jedną z metod wspierających diagnostykę jest QEEG, czyli ilościowa analiza zapisu EEG, często nazywana „mapowaniem mózgu”. Badanie polega na rejestracji aktywności elektrycznej mózgu za pomocą czujników umieszczonych na skórze głowy. Następnie zapis jest analizowany komputerowo i porównywany z normami dla wieku.

QEEG pozwala sprawdzić m.in.:

- poziom aktywności fal mózgowych w różnych obszarach,

- równowagę między pobudzeniem a hamowaniem,

- wskaźniki związane z koncentracją i regulacją uwagi,

- możliwe markery dysfunkcji funkcjonalnych.

Badanie jest bezpieczne, nieinwazyjne i bezbolesne, dlatego może być wykonywane zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Jak QEEG pomaga przy ADHD i trudnościach w nauce?

W przypadku ADHD QEEG nie zastępuje diagnozy psychologicznej czy psychiatrycznej, ale może ją uzupełniać. Dostarcza informacji o sposobie pracy mózgu, które pomagają lepiej zrozumieć, dlaczego pacjent ma trudności z koncentracją, impulsywnością lub tempem uczenia się.

Dzięki wynikom badania możliwe jest:

- dopasowanie indywidualnych strategii terapeutycznych,

- zaplanowanie treningu neurofeedback,

- lepsze ukierunkowanie pracy psychologicznej lub pedagogicznej,

- monitorowanie zmian w funkcjonowaniu mózgu w trakcie terapii.

W praktyce oznacza to bardziej spersonalizowane wsparcie, oparte nie tylko na obserwacji zachowania, ale także na obiektywnych danych neurofizjologicznych.

Kiedy warto rozważyć badanie mózgu?

Badanie QEEG szczególnie warto rozważyć, gdy:

- mimo diagnozy ADHD trudności w nauce są bardzo nasilone,

- standardowe metody wsparcia nie przynoszą oczekiwanych efektów,

- pojawiają się problemy z pamięcią, tempem pracy lub regulacją emocji,

- planowane jest rozpoczęcie treningu neurofeedback,

- rodzic lub dorosły pacjent chce lepiej zrozumieć funkcjonowanie mózgu.

W takich sytuacjach badanie może pomóc uporządkować dalsze kroki terapeutyczne i edukacyjne.

Indywidualne podejście – klucz do skutecznej pomocy

Każda osoba z ADHD funkcjonuje inaczej. U jednych dominują trudności z koncentracją, u innych z impulsywnością, a jeszcze u innych – z tempem przetwarzania informacji czy pamięcią roboczą. Dlatego skuteczna pomoc wymaga indywidualnej diagnozy i dopasowania metod wsparcia.

Połączenie diagnozy psychologicznej, wywiadu, obserwacji funkcjonowania oraz – w razie potrzeby – badania QEEG pozwala stworzyć pełniejszy obraz pracy mózgu i potrzeb pacjenta. To z kolei zwiększa szansę na dobranie terapii, która realnie wspiera naukę, rozwój i codzienne funkcjonowanie.

Źródła

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5.

Barkley R. A. (2015). Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: A Handbook for Diagnosis and Treatment.

Snyder S. M., Hall J. R. (2006). A meta-analysis of quantitative EEG power associated with ADHD. Journal of Clinical Neurophysiology.

Arns M., Conners C. K., Kraemer H. C. (2013). A decade of EEG Theta/Beta Ratio research in ADHD. Journal of Attention Disorders.

Thatcher R. W. (2010). Validity and reliability of quantitative EEG. Journal of Neurotherapy.