Czym się różni EEG od Qeeg

Czym jest EEG?

EEG (elektroencefalografia) to nieinwazyjne badanie polegające na rejestracji aktywności elektrycznej mózgu za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy. Zapis EEG przedstawia fale mózgowe o różnej częstotliwości i amplitudzie, które odzwierciedlają funkcjonowanie układu nerwowego w danym momencie.

Badanie EEG jest powszechnie stosowane w neurologii. Najczęściej wykorzystuje się je w diagnostyce padaczki, zaburzeń świadomości, urazów mózgu, stanów zapalnych ośrodkowego układu nerwowego czy zaburzeń snu. EEG pozwala lekarzowi ocenić obecność zmian napadowych, ogniskowych lub uogólnionych, a także ogólną organizację rytmu mózgu.

Interpretacja EEG opiera się głównie na analizie wizualnej zapisu przez specjalistę, który ocenia kształt fal, ich lokalizację, symetrię oraz reakcję na bodźce (np. otwarcie oczu, hiperwentylację, fotostymulację).

Czym jest QEEG?

QEEG (quantitative EEG), czyli ilościowa analiza EEG, to rozszerzenie klasycznego badania EEG. Podczas QEEG rejestrowany jest standardowy zapis EEG, ale następnie poddaje się go szczegółowej analizie komputerowej.

Specjalistyczne oprogramowanie przelicza dane EEG na parametry ilościowe, takie jak moc poszczególnych pasm fal mózgowych (delta, theta, alfa, beta, często także gamma), ich rozkład przestrzenny, proporcje między pasmami czy koherencję między obszarami mózgu. Wyniki przedstawiane są zwykle w formie map mózgu, wykresów oraz porównań do baz normatywnych dopasowanych do wieku.

Dzięki temu QEEG umożliwia bardziej obiektywną i szczegółową ocenę funkcjonowania mózgu, szczególnie w kontekście zaburzeń uwagi, trudności szkolnych, zaburzeń emocjonalnych, problemów ze snem czy planowania treningu neurofeedback.

Najważniejsze różnice między EEG a QEEG

Podstawowa różnica polega na sposobie analizy danych. EEG to przede wszystkim badanie rejestrujące zapis pracy mózgu, natomiast QEEG to metoda analizy ilościowej tego zapisu.

W EEG lekarz lub diagnosta analizuje zapis wizualnie, opierając się na doświadczeniu klinicznym i kryteriach neurologicznych. W QEEG zapis przechodzi dodatkowo przez analizę matematyczną i statystyczną, która umożliwia dokładne obliczenie parametrów oraz porównanie ich z normami populacyjnymi.

EEG koncentruje się głównie na wykrywaniu zmian patologicznych o charakterze neurologicznym (np. wyładowań padaczkowych), natomiast QEEG częściej wykorzystuje się do oceny funkcjonalnej pracy mózgu, wspierania diagnozy psychologicznej i planowania terapii, w tym neurofeedbacku.

Kiedy wykonuje się EEG, a kiedy QEEG?

EEG wykonuje się przede wszystkim wtedy, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń neurologicznych wymagających diagnostyki medycznej — szczególnie padaczki, napadów, utrat przytomności czy zmian pourazowych.

QEEG stosuje się częściej w diagnostyce funkcjonalnej, np. przy trudnościach z koncentracją, nadpobudliwości, zaburzeniach lękowych, problemach ze snem, trudnościach szkolnych czy w ocenie pracy mózgu przed rozpoczęciem treningu neurofeedback.

W praktyce QEEG nie zastępuje EEG w diagnostyce neurologicznej, lecz stanowi jego rozszerzenie i narzędzie uzupełniające — szczególnie przydatne w pracy psychologa, neuropsychologa lub terapeuty neurofeedback.

Jak wygląda badanie?

Zarówno EEG, jak i QEEG są badaniami bezbolesnymi i bezpiecznymi. Na głowie pacjenta umieszcza się elektrody rejestrujące aktywność mózgu. Podczas badania pacjent zwykle siedzi lub leży w spokojnym pomieszczeniu, a zapis wykonywany jest w różnych warunkach (np. oczy otwarte, zamknięte).

W przypadku QEEG istotnym etapem jest późniejsza obróbka danych — oczyszczenie zapisu z artefaktów (np. ruchów, mrugania) oraz analiza komputerowa i przygotowanie raportu.

Dlaczego rozróżnienie EEG i QEEG jest ważne?

Świadomość różnic między EEG a QEEG pomaga dobrać odpowiednie badanie do celu diagnostycznego. Jeśli potrzebna jest diagnoza neurologiczna — podstawowym badaniem pozostaje EEG. Jeśli natomiast celem jest szczegółowa ocena funkcjonalna pracy mózgu lub przygotowanie do terapii neurofeedback, bardziej użyteczne może być QEEG.

W praktyce oba badania się uzupełniają i mogą stanowić ważne źródło informacji o funkcjonowaniu mózgu, wspierając zarówno proces diagnostyczny, jak i planowanie indywidualnej terapii.

Źródła

Niedermeyer E., Lopes da Silva F. — Electroencephalography: Basic Principles, Clinical Applications, and Related Fields.

Thatcher R.W. — Handbook of Quantitative Electroencephalography and EEG Biofeedback.

Hughes J.R., John E.R. — “Conventional and quantitative electroencephalography in psychiatry”, Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences.

American Clinical Neurophysiology Society — Guidelines for EEG recording and interpretation.

Coben R., Evans J.R. — Neurofeedback and Neuromodulation Techniques and Applications.