Terapia Warnkego – na czym polega i komu może pomóc?

Terapia Warnkego (metoda Warnkego) została opracowana przez niemieckiego fizyka i pedagoga Freda Warnkego jako podejście wspierające rozwój podstawowych funkcji percepcyjnych niezbędnych do efektywnego uczenia się. Jej założeniem jest to, że trudności szkolne – takie jak problemy z czytaniem, pisaniem, koncentracją czy rozumieniem poleceń – mogą wynikać nie tylko z braków edukacyjnych, lecz także z niedojrzałości procesów przetwarzania słuchowego i wzrokowego oraz zbyt wolnego tempa przetwarzania bodźców.

Metoda koncentruje się przede wszystkim na usprawnianiu tzw. funkcji podstawowych, do których należą m.in. różnicowanie wysokości dźwięków, czas reakcji, koordynacja wzrokowo-słuchowo-ruchowa, lateralizacja oraz integracja międzypółkulowa. W terapii wykorzystuje się specjalistyczne narzędzia diagnostyczne i treningowe, takie jak urządzenie Brain-Boy czy system Lateralis, które umożliwiają zarówno ocenę poziomu funkcjonowania dziecka, jak i prowadzenie ukierunkowanych ćwiczeń.

Terapia Warnkego jest szczególnie polecana dzieciom i młodzieży z trudnościami w nauce czytania i pisania (w tym z ryzykiem dysleksji lub dysleksją), problemami z koncentracją uwagi, wolnym tempem pracy, trudnościami w rozumieniu mowy w hałasie czy nadwrażliwością słuchową. Może stanowić także wsparcie w przypadku zaburzeń przetwarzania słuchowego (APD), opóźnionego rozwoju mowy oraz trudności szkolnych o podłożu percepcyjno-poznawczym.

Proces terapeutyczny zwykle rozpoczyna się od szczegółowej diagnozy funkcji podstawowych, podczas której określa się m.in. tempo przetwarzania bodźców oraz poziom lateralizacji. Na tej podstawie terapeuta przygotowuje indywidualny plan pracy. Sesje terapeutyczne mają charakter treningowy – dziecko wykonuje krótkie, powtarzalne ćwiczenia słuchowe i koordynacyjne, często w formie atrakcyjnej, przypominającej grę. Regularność treningów ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia efektów.

Jednym z istotnych elementów terapii jest trening lateralny, którego celem jest poprawa współpracy obu półkul mózgu oraz usprawnienie przetwarzania informacji słuchowych. Ćwiczenia mogą obejmować m.in. naprzemienne słuchanie bodźców przez prawe i lewe ucho, powtarzanie rytmów czy reagowanie na zmieniające się sygnały dźwiękowe. Dzięki temu mózg uczy się szybciej i bardziej precyzyjnie analizować informacje, co przekłada się na lepsze funkcjonowanie w nauce i codziennych sytuacjach.

Efekty terapii Warnkego mogą obejmować poprawę płynności czytania, zmniejszenie liczby błędów w pisaniu, lepszą koncentrację, szybsze wykonywanie zadań szkolnych oraz większą pewność siebie dziecka. Warto jednak pamiętać, że metoda ta jest formą wsparcia rozwoju funkcji poznawczych i nie zastępuje terapii pedagogicznej, logopedycznej czy psychologicznej – często najlepsze rezultaty przynosi jako element kompleksowej pomocy.

Decyzję o rozpoczęciu terapii warto skonsultować ze specjalistą, który oceni potrzeby dziecka i zaproponuje odpowiednią ścieżkę wsparcia. Wczesne rozpoznanie trudności oraz systematyczna praca zwiększają szansę na poprawę funkcjonowania dziecka w szkole i poza nią.

Źródła

Warnke, F. – materiały i publikacje dotyczące metody Warnkego oraz funkcji podstawowych w uczeniu się.

Warnke, F. (2001). Die Warnke-Methode – Grundlagen und Praxis. Verlag Warnke.

Breuer, H., Weuffen, M. – opracowania dotyczące zaburzeń czytania i pisania oraz funkcji percepcyjnych w uczeniu się.

Polskie Towarzystwo Dysleksji – materiały edukacyjne dotyczące dysleksji i wsparcia funkcji percepcyjnych.

Badania i przeglądy dotyczące zaburzeń przetwarzania słuchowego (APD), np. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA).