Czym się różni psycholog od psychoterapeuty?

Pierwszą i podstawową różnicą między psychologiem a psychoterapeutą jest ich ścieżka kształcenia. 

Psycholog to osoba, która ukończyła jednolite studia magisterskie z psychologii. W trakcie studiów zdobywa wiedzę o funkcjonowaniu człowieka, rozwoju, emocjach, procesach poznawczych oraz metodach diagnozy psychologicznej. Może zajmować się m.in. poradnictwem, diagnozą, opiniowaniem, prowadzeniem warsztatów czy wsparciem w trudnych sytuacjach życiowych.

Psychoterapeuta natomiast to osoba, która ukończyła dodatkowe, kilkuletnie szkolenie w zakresie psychoterapii w określonym nurcie (np. poznawczo-behawioralnym, psychodynamicznym, systemowym czy integracyjnym). Szkolenie takie obejmuje zajęcia teoretyczne, praktykę kliniczną, superwizję oraz często własną terapię. Psychoterapeutą może zostać zarówno psycholog, jak i lekarz psychiatra, a czasem także osoba z innym wykształceniem humanistycznym lub medycznym — pod warunkiem ukończenia akredytowanego szkolenia.

Zakres pracy psychologa i psychoterapeuty również się różni. Psycholog najczęściej zajmuje się diagnozą, konsultacją oraz krótkoterminowym wsparciem. Pomaga zrozumieć problem, ocenić trudności emocjonalne, wykonać testy psychologiczne czy wskazać możliwe formy dalszej pomocy. Spotkania z psychologiem mają często charakter konsultacyjny lub psychoedukacyjny.

Psychoterapia jest natomiast procesem długoterminowym i ukierunkowanym na głębszą zmianę funkcjonowania psychicznego. Psychoterapeuta pracuje nad źródłami trudności, utrwalonymi schematami myślenia, emocjami i relacjami. Terapia może dotyczyć m.in. zaburzeń lękowych, depresji, problemów w relacjach, traum, kryzysów życiowych czy trudności w radzeniu sobie ze stresem. Regularne sesje psychoterapii mają określoną strukturę i odbywają się zazwyczaj raz w tygodniu.

W praktyce często pierwszym krokiem jest konsultacja u psychologa, który pomaga określić potrzeby pacjenta i — jeśli to konieczne — kieruje do psychoterapeuty lub psychiatry. W wielu gabinetach ta współpraca jest standardem, dzięki czemu pacjent może otrzymać kompleksową pomoc dopasowaną do swojej sytuacji.

Warto również pamiętać, że jeden specjalista może łączyć obie role. Psycholog, który ukończył szkołę psychoterapii, może prowadzić zarówno konsultacje psychologiczne, jak i psychoterapię. Kluczowe jest więc sprawdzenie kwalifikacji konkretnej osoby — jej wykształcenia, ukończonych szkoleń oraz doświadczenia klinicznego.

Podsumowując, psycholog pomaga przede wszystkim w diagnozie, konsultacji i wsparciu, natomiast psychoterapeuta prowadzi proces terapeutyczny nastawiony na trwałą zmianę. Wybór odpowiedniego specjalisty zależy od rodzaju trudności oraz oczekiwań wobec pomocy. Jeśli nie masz pewności, od czego zacząć, konsultacja psychologiczna jest bezpiecznym i dobrym pierwszym krokiem.

Źródła:

Polskie Towarzystwo Psychologiczne – informacje o zawodzie psychologa i standardach pracy.

Polskie Towarzystwo Psychiatryczne – wytyczne dotyczące szkolenia psychoterapeutów i prowadzenia psychoterapii.

National Institute for Health and Care Excellence (NICE) – materiały dotyczące psychoterapii i leczenia zaburzeń psychicznych.

American Psychological Association (APA) – zasoby edukacyjne dotyczące psychologii i terapii.

Corey, G. (2017). Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy. Cengage Learning.